ژاپن زیر فشار جنگ ایران؛ تبعات اقتصادی جنگ به آمریکا و اروپا رسید

به گزارش پایگاه خبری انرژی تایمز، در روزهای میانی جنگ ۴۰روزه، نشانه‌های جدی از وخیم‌تر شدن وضعیت اقتصاد جهانی نمایان شده بود. در آن زمان، بسیاری از کارشناسان اقتصاد سیاسی در ایران امیدوار بودند نرخ بهره در آمریکا کاهش نیابد و نرخ بازدهی اوراق قرضه نیز به‌تدریج افزایش پیدا کند. با این حال، کمتر کسی به مسئله ژاپن و فشار احتمالی واردشده بر این کشور توجه داشت.

البته در همان مقطع، مشکلاتی مانند اختلال در ورود نفت، کاهش ذخایر و مسئله بنزین ژاپن در لابه‌لای اخبار دیده می‌شد، اما این مسائل بیشتر در حد مشکلات اقتصادی یک کشور توسعه‌یافته تلقی می‌شد، نه عاملی برای ایجاد فشار جهانی یا تأثیرگذاری بر اقتصاد آمریکا.

حالا، پس از شش ماه جنگ، آثار گسترده این وضعیت بر اقتصاد ژاپن آشکار شده و تبعات آن در حال سرایت به دیگر کشورهای غربی است. بازار اوراق قرضه ژاپن، مانند بسیاری از کشورهای بلوک غرب، با فشاری تاریخی مواجه شده و حتی برخی شاخص‌های آن در مقایسه با آمریکا و دیگر کشورها وضعیت نامطلوب‌تری پیدا کرده‌اند. نرخ بازدهی اوراق قرضه ژاپن به بالاترین سطوح خود در حدود سه دهه گذشته رسیده و از سوی دیگر، ین ژاپن نیز با افت قابل توجهی مواجه شده است.

یکی از عوامل اصلی تضعیف ین، اختلاف سیاست پولی میان فدرال رزرو آمریکا و بانک مرکزی ژاپن است؛ در حالی که فدرال رزرو در دوره‌ای سیاست پولی انقباضی را دنبال کرده، بانک مرکزی ژاپن همچنان سیاست‌های بسیار انبساطی‌تری داشته است.

این اختلاف نرخ بهره موجب شکل‌گیری معاملاتی شده است که در آن برخی سرمایه‌گذاران با نرخ بهره بسیار پایین در ژاپن وام دریافت کرده، ین را به دلار یا سایر ارزهای با بازدهی بالاتر تبدیل می‌کنند و سپس منابع خود را به سمت دارایی‌هایی مانند سهام شرکت‌های فعال در حوزه هوش مصنوعی یا اوراق قرضه آمریکا می‌برند؛ فرایندی که در صورت تداوم، هزینه قابل توجهی برای اقتصاد ژاپن به همراه دارد.

ژاپن از آن جهت برای آمریکا اهمیت ویژه‌ای دارد که بزرگ‌ترین دارنده خارجی اوراق قرضه دولت آمریکا در جهان است. به همین دلیل، آمریکایی‌ها به‌طور مستقیم وارد بازار ین شده‌اند تا از سقوط بیشتر ارزش پول متحد خود جلوگیری کنند. خرید حدود ۵ تا ۱۰ میلیارد دلار ین، از جمله نخستین اقدامات در این مسیر بوده است.

حالا در خبری تازه مشخص شده که آمریکا بدون هماهنگی با اروپا، اقدام به خرید ین در برابر یورو کرده است؛ به این معنا که برای کمک به ژاپن، بخشی از فشار را به بازار اروپا منتقل کرده است.

با این حال، کارشناسان معتقدند این اقدامات نمی‌تواند در بلندمدت ادامه پیدا کند و موفقیت آن نیز محدودیت زمانی خواهد داشت؛ چراکه مسئله اصلی ین، اختلاف نرخ بهره میان بانک‌های مرکزی آمریکا و ژاپن است و تا زمانی که این اختلاف برطرف نشود، سایر اقدامات نمی‌توانند مشکل اصلی را حل کنند.

در حال حاضر، تصمیم فدرال رزرو میان دو متغیر مهم، یعنی نرخ تورم و وضعیت بازار کار، گرفتار شده و هنوز مشخص نیست در نهایت چه تصمیمی درباره مسیر نرخ بهره اتخاذ خواهد کرد.

اینها بخشی از تبعات جنگی است که آمریکا آغاز کرد؛ جنگی که آثار آن به‌تدریج از میدان نبرد فراتر رفته و فشارهای اقتصادی آن، یکی پس از دیگری، به خود آمریکا و متحدانش بازمی‌گردد.